طراحی و اجرای کلینیک پوست و مو و زیبایی

طراحی معماری و دکوراسیون داخلی کلینیک زیبایی پوست و مو از اهمیت ویژه ای برخوردار است. بایـد تمام نکات بهداشتی و اصول زیبا سازی محیط را رعایت کرد تا فضایی همراه با آرامش برای پزشک و بـیمار فراهم شود. ضمنا در طراحی فضاها از نقش مهم و اساسی تاسیسات مکانیکی و الکتریکی نیز نباید غافل شد . متاسـفانه در بـسیاری از طراحی ها و ساخت فضاها فقط به موضوع زیبایی اهمیت داده می شود و مبحث مهم عملکرد و دسترسی ها و نیز تهویه و نـور مناسب بها داده نمی شود .طراحی برق کافی برای دستـگاه ها با توجه به تنوع دستگاه های مورد استفاده در کلینیک پوست و مو جایگاه ویژه ای دارد که در زمان طراحی باید شرکت تامین کننده دستگاه ها و تجهیزات کاتالوگ های فنی را در اختیار شرکت قرار دهد تا در طراحی تمهیدات لازم پیش بینی شود . با توجه به توضیحات ارائه شده لازم است سرمایه گذار (کارفرمای محترم ) در زمان شروع طراحی تجهیزات مورد نیاز خود را تعیین نموده و قراردادهای خرید تجهیزات منعقد شده باشد .

پس از مشخص شدن تجهیزات و دستگاه ها ، فضاهای مورد نیاز با توجه به نیاز کارفرما و پتانسیل منطقه امکان سنجی شده ودرقالب فاز صفر ارائه می گردد. موضوعات مطالعه شده در جلسه مشترک با سرمایه گذار مطرح و تصمیمیات نهایی که پایه طراحی فاز یک که همان تهیه نقشه تک خطی معماری است اتخاذ می گردد.در مرحله بعد با توجه به فضای موجود بهترین پلان از نظر جانمایی لکه گذاری می شود .فضاهای مورد نیاز به دو دسته اساسی تقسیم میشوند :

  • فضهای عمومی و پشتیبانی
  • فضاهای تخصصی و درمانی

فضاهای عمومی و پشتیبانی شامل :

  1. فضاهای ورودی و دسترسی های اصلی
  2. فضای انتظار و پذیرش
  3. اتاق بررسی و ویزیت
  4. سرویس بهداشتی
  5. اتاق نظافت
  6. انبار
  7. اتاق رست پرسنل
  8. آبدارخانه
  9. سرویس بهداشتی پرسنل

فضاهای تخصصی شامل :

  1. اتاق های معاینه ( در مطب ها میتوان با ۱ اتاق شکل گیرد)
  2. اتاق لیزر کرایو ( سرما در مانی )
  3. اتاق لیزر (الکترولیز سوزاندن مو های اضافی )
  4. داروخانه تخصصی آرایشی بهداشتی (در مطب های خصوصی تعبیه نمی شود )
  5. اتاق نمونه برداری یا بیوبسی
  6. اشعه درمانی با اشعه ماوراء بنفش UVB & VBA و نور درمانی (فتوتراپی )
  7. آزمایشگاه جهت انجام بررسی حساسیت پوستی (Patch Test)
  8. فضا استریل برای لیزر تراپی پوست، پیوند مو( کاشت مو )
  9. اتاق جراحی تشخیص و درمان پوست توسط بی حسی موضعـی مانند جراحی برداشتن پوست، ضایعات Bcc، برداشت کراتیت سالخوردگی، و برداشت خال
  10. اتاق انجام کوتر و کرایو ضایعات پوستی

نکات طراحی اتاق استریل کلینیک پوست :

 سیستم تهویه CSR بسیار اهمیت داشته و باید بتواند به خوبی کار کند .

دما در بخش مذکور بدلیل کارکرد دستگاههای اتوکلاو عموما” بالاست .

بنابراین باید با استفاده از تهویه مناسب دما را کاهش و در حد ایده ال نگهداشت .

 CSR یا اتاق استریل مکانی است که کلیه وسایل مورد لزوم بخشها و اتاق عمل بیمارستان در آنجا ضدعفونی  و استریل می گردند . استریل کردن ست ها و لوازم جراحی بی شک از اهمیت بسزائی بر خوردار است .

در سیستم طراحی کلینیک زیبایی پوست و مو، استانداردها را باید رعایت کرد. می توان از عناصر آنتیک یا ساده و مدرن با رعایت روحیات مراجعه کنندگان استفاده کرد. برای طراحی داخلی این مرکز، می توان از سقف ها شروع کرد. سقف های کاذب با نورپردازی های جذاب می توانند محیط کلینیک را دلنشین و از لحاظ روحی روی بیمارانی که در طول درمان مجبور به خوابیدن روی تخت هستند و بر سقف چشم می دوزند، تاثیر مثبت بگذارد ، در ادامه توضیح بیشتری داده میشود.

طراحی کلینیک پوست و مو می بایست از فضایی کارآمد بهره ببرد تا خدمات را در ساده ترین شکل ممکن به مراجعه کننده ارائه کند. استراتژی شاخص طراحی درمانگاه پوست و مو بستگی به تخصیص متراژهای فضا و سیرکولاسیون دارد. اینکه به هر کدام از کاربری های فوق (چه فضاهای تلفیقی و چه فضاهای مستقل) بالا چه متراژ در نظر گرفته شود. رنگ آمیزی، طراحی نورپردازی و طراحی دکوراسیون داخلی تأثیر زیادی در تکوین کلینیک پوست و مو دارند.
 استفاده از رنگ های مناسب در طراحی داخلی کلینیک زیبایی انرژی مثبت را به بیماران و مراجعه کنندگان القا می کند. و ساده مناسب چنین کلـینیکی است و از دکوراسیون ساده و راحت می تواند در چیدمان و دیزایت این فضا بهره برد.

مشخصا دکوراسیون ومعماری داخلی فضاهای درمانی و بهداشتی مخصوصا کلینیک های زیبایی و یا کلینک های پوست و مو از درجه ی اهمیت بسیار بالایی برخوردار است  چرا که باید  ضمن در نظر گرفتن کلیه ی اصول تخصصی و بهداشتی ،فضا به گونه ای طراحی شود که از نظر زیبایی شناسی بسیار چشمگیر بوده و برای کلیه ی مراجعین کاملا دلپذیر بوده و احساس آرامش به انها دهد. این در حالی است که زیبایی و آرامش فضا در صورتی که نیاز پزشک و مراجع را پاسخگو نباشد، نه تنها کافی نیست بلکه طراحی بطور کل غیر قابل قبول میباشد.در این مقاله قصد داریم تا ۵ ایده ی مهم و کاربردی برای طراحی کلینیک های زیبایی را بررسی کنیم:

۱) ازطراحی سقف کلینیک زیبایی خود غافل نشوید!!

یکی از اجزای فضاهای داخلی که قابلیت زیادی برای ایجاد تغییر در دکوراسیون داخلی مطب و کلینیک را دارند، سقف ها هستند. اگر از  فضای داخلی مطب یا کلینیک خود خسته شده اید و به دنبال یک تغییر اساسی، مقرون به صرفه و سریع هستید، به سراغ سقف ها بروید. سقف ها همیشه  از مهم ترین المان های معماری داخلی،
مخصوصا برای فضاهای درمانی بوده اند.

در کلینیک های زیبایی و یا پوست و مو اکثر خدمات و یا درمان ها در حالی انجام می شود که بیمار یا مراجع در حالت دراز کشیده قرار دارد.برای جلوگیری از کسل شدن بیمار، همچنین سرگرم و آرام شدن فرد، سقف ها پتانسیل بالایی دارند. اگر نمی دانید چه تغییراتی را می توانید در سقف هایتان اعمال کنید با ما همراه باشید تا با شما ایده هایی را برای این کار در میان بگذاریم.

۲) رسپشن و سالن انتظار

طراحی سالن انتظار همیشه از مهمترین بخش های طراحی یک کلینیک زیبایی است.
طراحی داخلی سالن انتظار باید به گونه ای باشد که در درجه ی اول باعث جلب اعتماد مراجعین و ایجاد حس راحتی در آنها شود. استفاده از فرم ها و رنگها باید به گونه ای جذاب باشد که به مراجعین نه تنها احساس آرامش بدهد بلکه به گونه ای احساس خوشایندی به آنها دست دهد و سرگرم شوند که احساس انتظار خود را فراموش کرده و همچنین انگیزه و اشتیاق حضور دوباره در این فضا را برای فرصت های بعدی داشته باشند.

قسمت پذیرش اولین مکانی است که مراجعین توقفی نسبتا کوتاه در آنجا دارند. به همین منظور دکوراسیون داخلی این قسمت در زیباتر به نظر رسیدن سالن انتظار اهمیت بسیار زیادی دارد. طراحی میز پذیرش به خودی خود از اهمیت بالایی برخوردار است چرا که علاوه بر اصول زیبایی شناسی، رعایت اصول ارگونومی هم به هیچ وجه نباید فراموش شود. رعایت این اصول باعث گردیده تا درصد آسیب های وارده به کاربران کمتر گردد. استفاده از بهترین مواد مصرفی یکی دیگر از مواردی می باشد که  باید در طراحی میز منشی مدنظر قرار گرفته شود

۳) استفاده از سبزینگی و المانهای طبیعی در کلینیک زیبایی

طبیعت و هر آنچه که مربوط به آن است بدون شک هر فضایی را منحصر بفرد و سرشار از آرامش خاطر میکند.
تحقیقات نشان داده اند که بیمـاران علاوه بـر تمایل به وجـود عناصر و صحنه هـای طبیعی در مطب ها و کلینیک های درمانی، بـه تجربـه ی مسـتقیم طبیعت نیـز علاقه دارنـد و آن را موجـب تسـکین علائم جسـمی، کاهش اسـترس و یا بهبـود حـس خوب بـودن و فراموشـی موقت بیمـاری مـی دانند.

هیچ کس نمی تواند خواص درمانی و روحیه بخش گیاهان را منکر شود. قابلیت هایی که گیاهان در طراحی دکوراسیون به ما هدیه می دهند، آن قدر عالی و منحصر به فرد است که استفاده از آن ها در شکل دادن فضای داخلی را می توان به یکی از بایدهای طراحی دکوراسیون تعبیر کرد. گیاهان، جدا از خواص درمانی خود باعث ایجاد آرامش، از بین رفتن تنش و استرس، تصفیه هوای محیط و همچنین زیبایی می شوند. این خصوصیات برای در نظر گرفتن گیاهان به عنوان یک فاکتور تاثیر گذار در طراحی داخلی کلینیک کفایت کرده و حتی لزوم استفاده از آن ها را یادآور می شود. از حضور گیاهان می توان در هر قسمتی از فضاهای تشکیل دهنده کلینیک بهره گرفت.

۴)استفاده از اکسسوری و مبلمان خاص و خلاقانه

متاسفانه در بیشـتر مـطب های پزشکی و کلینیک های درمانی توجه چندانی به مقوله  تزیین دکوراسیون داخلی کلینیک و مطب نمی شود. که این خود به نوعی باعث افزایش استرس مراجعه کنندگان به کلینیک می شود. شاید هزینه زیاد دلیلی برای توجه نکردن به این موضوع باشد اما باید بدانید که چیدمان کلینیک زیبایی برای آنکه با خلاقیت انجام بشود لزوما نیازمند هزینه های بالا نیست شما می توانید با استفاده از یک سری المان خاص فضای کلینیک خود را به کلی متفاوت کنید.

هر چه دکوراسیون یک کلینیک زیبایی گرم، صمیمی و دوستانه تر باشد، نه تنها بر آرامش و اعتماد مراجعه کنندگان تاثیر مثبت تری دارد بلکه بعنوان نشانه ای از احترام به آنان ناخودآگاه حس مبتنی بر خدمات درمانی بهتر در این کلینیک را در آنها ایجاد می کند.

فراموش نکنید زمانی که شما از یک عنصر دکوراتیو خاص و متفاوت در کلینیک خود استفاده کنید باعث می شوید تا فضا در ذهن مخاطب شما حک شود. اگر در آینده فرد قصد مراجعه به یک کلینیک زیبایی را داشته باشد، قطعا شما از اولین گزینه هایی هستید که به ذهن او خواهد رسید..

۵)انتخاب رنگ و بافت مناسب برای کلینیک های زیبایی

ممکن است خیلی راحت رنگی که دوست دارید یا رنگ هایی که ترکیب خوبی دارند را برای کلینیک زیبایی خود انتخاب کنید. اگرچه، رنگ های مختلف تاثیرات مختلفی هم دارند. درنتیجه باید هنگام تصمیم گیری این موضوع را به خاطر داشته باشید تا درنهایت اتمسفر کلینیک زیبایی باعث تشویش احساسات نشود.

از آنجایی که انتخاب رنگ و بافت مناسب تاثیر بسیار مستقیمی روی ذهن مراجـعین دارد از موارد حایز اهمیت برای طراحـی مطب و کلینیک زیبایی به شمار می آید. برای فضاهای مـثل کلینیک پوست و مو یا به طور کلی کلینیک های زیبایی که اکثر افراد جهت امور زیبایی و بهداشتی مراجعه میکنند احساس آرامش و لطافت حرف اول را میزند در نتیجه رنگ ها و طرح های آرام و ملایم می توانند بهترین انتخاب شما باشند.

طراحی دکوراسیون کلینیک جدا از اصول عملکردی که در رأس مـلاحظات طراحی قرار می گیرند، نیازمند طراحی منحصر به فرد و جذاب است. طرحی که بتواند در عین حفظ سادگی و جلوگیری از ایجاد مزاحمت برای انجام عملکردهای اصلی، زیبا، متفاوت و خاص جلوه کند. همین نکته یعنی حفظ تعادل میان عملکرد فضا و ایجاد طرح خلاقانه از حیاتی ترین قسمت های طراحی دکوراسیون کلینیک به شمار می رود.

کیفیت فضایی که مراجعین یک کلینیک یا مطب به آن رفت و آمد دارند از عواملی است که به صورت غیر مستقیم بر دیدگاه آن ها از فضا تاثیر می گذارد. این نکته از مواردی است که باید در هنگام طراحی فضاهای درمانی به آن توجه شود

به طور کلی اصولی که یک کلینیک را جذاب و متفاوت ساخته و آن را نسبت به دیگر فضاهای مشابه شاخص و با کیفیت نشان می دهند، مواردی هستند که از دل ساده ترین نکات طراحی داخلی نشأت می گیرند. مطمـئنا را از طراحی خلاقانه کلیـنیک های لوکـس جهان در هـمین اصول ساده و کلی نهفته است. مواردی که در طـراحی دکوراسیون کلینیک حائز اهمیت هستند می توانند با قرار گرفتن در بطن یک طرح ساده و زیبا و در کنار اجرای درست، فضای ایده آل یک محیط درمانی را شکل دهند. این اصول مواردی هستند که در این جا به بررسی هر یک از آن ها تاثیراتشان بر طراحی کلینیک خواهیم پرداخت.

شاید کمتر دیده باشید که کلینیک ها از رنگ ها خاص و متفاوت در طراحی استفاده کنند. مسلما فضای یک کلینیک با توجه به نوع عملکردی که در بر دارد و طبق اصول روانشناسی و معماری نیاز به ملاحظات خاصی در استفاده از رنگ ها دارد. با این حال می توان گفت که استفاده از یک رنگ مناســب ولی جذاب و خاص می تواند در طراحی چنین فضاهایی نیز ایده آل بوده و حتی فوق العاده نیز باشد. به طور کلی تعداد رنگ های به کار رفـته در طراحی کلینیک نباید زیاد باشد. همان طور که در تصـویر هم می بینید، استفاده از رنگ جذاب و متمایز زرد در تقابل با پـس زمینه خنثی که از رنگ های سفید و خاکستری تشکیل شده، می تـواند فضا را خاص جلوه دهد و از یکنواختی ظاهری ان جلوگیری نماید.

استفاده از نور طبیعی

یکی از ساده ترین اصول طراحی کلینیک های منحصر به فرد، توجه به نقش عواملی مثل نور در طراحی فضا است. بسیاری از کلینیک های لوکس هستند که با رعایت این نکته ساده اما مهم، طراحی فضا را به نحو ایده آل و مناسبی شکل داده اند. نور طبیعی به طور کلی فضا را دلباز و روشن کرده و از این رو یکی از بهترین انتخاب ها در طراحی بسیاری از عملکردهای معماری به شمار می آید. همان طور که در تصویر زیر مشاهده می کنید، نور به عنوان یکی از عوامل تاثیر گذار در طراحی محیط در نظر گرفته شده و با طراحـی مناسب و زیبا به یکی از نقاط شاخص طراحی تبدیل شده است. وجود نور مناسب در یک کلینیک می تواند از ساده ترین نکاتی باشد که می توان از آن در ایجاد یک فضای مطلوب استفاده کرد.

نورپردازی زیبا و متمایز

کیفیت نورپردازی فضای کلینیک می تواند از دیگر اصول خلاقانه در طراحی این فضاها به شمار بیاید. طراحی خلاقانه می تواند با استفاده از نورپردازی مناسب و زیبا شکل گرفته یا تثبـیت شود . گاهی اوقات نورپردازی می تواند در صورت کیفیت طراحی و اجرا به عنوان تنها عنصر یا اصلی تـرین عنصر طراحی دکوراسیون در نظر گرفته شود. همچـنین می تـوان با استفاده از نورپردازی بر طراحی سایر فضـاها تاکـید نمود و زیبایی آن ها را دو چندان نمود .

ایجاد فرم های سیال و پویا در طراحی داخلی کلینیک های لوکس

برای این که فضای یک کلینیک حالت خسته کننده پیدا نکند، اصولی که در طراحی آن پیاده می شوند باید ویژگی هایی مثل جذابیت و پویایی فضا را نیز در بر بگیرند. یک فضا که از لحـاظ بصری پویا است، تصـور مثبتی از محیط طراحی شده در ذهن افـراد باقی می گذارد که می تواند از فاکتورهای اسـاسی و تعیین کننده در طراحی دکوارسیون کلینیک به شمار رود. فرم های پویا قابلیت این را دارند کـه فضا را با ایـجاد یک تاثیر بصری قوی از حالت ساده خود بیرون آورند و به همـین جـهت استفاده از یـک فرم تعـریف شده و متمایز می تواند در طراحی کلینیک بسیار تاثیر گذار باشد. در کلینیکی که تصویر آن را ملاحظه می کنید، استفاده از فرم های سیال و پویا که ذاتا ساده هستند، تاثیر زیادی بر جذابیت بصری فضا گذاشته است. استفاده از فرم های مناسب و جذاب می تـواند نقطه قوت طراحی یک مرکز درمانی باشد

بازی با سطوح دیواره ها

دیواره های کلینیک از قسمت هایی به شـمار می روند که معمولا ساده و بی روح هستند. شاید نصب تابلو یا کاغذ دیواری بتواند تا حد زیادی از حـالت یکنواخت و بی روح دیـوارها بـکاهد، اما برای اعمال یک تـاثیر ویـژه بر دکوراسیون فضایی که عملکرد درمانی دارد، می توان خلاقانه تر نیز عمل کرد. گاهی اوقات اسـتفاده از فـرم های خاص در طراحی سطوح دیوار می تواند این منظور را برآورده کند. این فرم های خاص می توانند از زاویه گرفتن صفحات تشکیل دهنده پوشش دیوار شکل بـگیرند که در تصویر زیر نیز نـشان داده شده است. استفاده از چـنین فرم هایی در طراحی دیواره های کلیـنیک می تواند در جـذاب به نظر رسـیدن فضا بسیار موثر باشد. بهتر است طـرح مورد نظر برای اجرا تنها در یک یا دو سطح از مجموعه سطوح فضا منظور شود تا از شلوغ شدن دکـوراسیون جلوگیری نماید.

اتاق عمل

یکی از مهمترین مسائل در طراحی بخش اتاق عمل، توجه به مبحث کنترل عفونت است که حجم قابل توجهی از ضوابط و استانداردها را به خود اختصاص می دهد. یـکی از قاعده های کلی در طراحی این بخش طراحـی یك طرفه و خطی این بخش است، به گونه ای که تا حد امکان در فضاهای مهم، مسیر رفت وبرگشت بیماران، افراد و وسایل یکی نبوده و بتوان مسیر انتقال موارد تمیز را از کثیف جدا نمود.

یکی از اساسی ترین ملاک هایی که در طراحی و ساخت هر اتاق عکل باید رعایت شود ،کنترل عفونت است .اتاق های عمل  باید به گونه ای طراحی و بنا شود که از طرفی انتشار عفونت به داخل حوزه جراحی را مانع شود و از طرف دیگر ، سرایت عفونت از این اتاق به بخش های دیگر جلوگیری کنند.اتاق عمل در محلی باید قرار گیرد که دور از سر و صدا و هیایخو باشد و آرامش کامل در محیط اطراف حکمفرما باشد.

اندازه اتاق عمل

اتاق های عمل نباید بی اندازه بزرگ باشد که وقت زیادی را برای رفت و آمد بگیرند و نه آنقدر کوچیک باشند که باعث آلوده شدن وسایل شوند. یک اتاق عمل چند منظوره برای انجام جراحی های اورژانسی و آندوسکویی ۳*۶*۶ متر است .

سقف و دیوار های اتاق عمل

دیوار ها و سقف اتاق عمل باید سفت _ضد حریق_ ضد آب _بدون انعکاس صدا باشند و به راحتی تمیز شوند . ارتفاع اتاق عمل از کف تا سقف نباید کمتر از ۳ متر باشد.

دیوار ها باید بدون درز و قابل شستشو باشند. بدون کناره و لبه و طاقچه یا گوشه باشد تا گرد و خاک جمع نشود و راحت تر تمز شود. اگر دیوار از جنس موزاییک باشند ، ممـکن است ترک بخورد . دیوارهایی که توسـط مـواد وینیلی سفت و محکم پوشانده می شوند، در عین حالی که مقاوم هستند، به آسانی تمیز می شوند.

نکته قابل توجه در دیـوار های به اتاق عمل، عدم براق بودن آنها است ، مزیت نیمه مات بودن دیوار اتاق عـمل ، جلوگیری از خستگی چشم جراج و سایر افراد تیم جراحی در نتیجه انعکاس نور بر روی دیوار ها است ، سیم کشی برق و لوله کشی ها با نهایت دقت و از داخل دیوار انجام گیرد و هیچ روزنه ای به بیرون نداشته باشد.

کف اتاق عمل

باید غیر قابل جذب و از جنس نسوز و ضد جرقه _بدون سرو صدا _ضربه گیر _ قابل شستشو و مقاوم در مقابل مواد شیمیایی باشد و جنس آن طوری باشد که در اثر ریختن مواد یا دارو ها رنگ آن را به خود نگیرد و همچنین فاقد مجرای خروج آب باشد. بیشترین کف پوش ها از جنس وینیل بدون درز هستند. اگر کف اتاق عمل خیلی سفت یا خیلی نرم باشد ،موجب خستگی پرسنل اتاق عمل میشود.

نورو روشنایی اتاق عمل

برای روشنایی اتاق عمل در حالت عادی از چراغ های فلورسنت سفید سقفی استفاده می کنند و در موقع عمل از چراغ های سالیتیک استفاده میشود. مسئول بیهوشی باید نور کافی (حد اقل ۲۰۰ پا_شمع ) داشته باشد تا به راحتی بتواند رنگ بیمار را مورد بررسی قرار دهد. برای به حد اقل رساندن خستگی چشم پرسنل جراحی ، باید نـسبت شدت نور اتاق های دیگر نسبت به اتاق عمل تقریبا ۱ به ۳ باشد . اتاق عمل باید دارای برق اضطراری باشد تا به محض قطع شدن برق شهر خود به خود و در عرض ۱۰ تا ۲۰ ثانیه به طور خودکار روشن شود.

سیستم تهویه اتاق عمل

به دلیل اهمیت مسئله تهویه هوا در اتاق عمل به علت وجود میکروارگانسیم ها ، باید سیستمی در اتاق عمل تعبیه شود که هوای کثیف و آلوده را به بیرون هدایت کند و هوای تازه را جایگزین کند.

طرح فیزیکی اتاق عمل

در باره چگونگی طراحی بنای اتاق عمل نظرات فروانی وجود دارد . طرح و بنای اتاق عمل در همه بیمارستان ها و کلینیک ها یکسان نیست و لی هدف اصلی در تمامی  این طرح ها افزایش هرچه بیشتر ایمنی بیمار و کـارکنان اتاق عمل است. اتاق های عمل باید به گونه ایی طراحی و بنا شود  که از سویی انتشار عفونت به داخل حوزه عمل جراحی را مانع شود و از سویی دیگر از سرایت عفونت ایت اتاق ها به بخش های دیگر بیمارستان جلوگیری کند.